ยุคแห่งการสื่อสารแบบเดิมในเรือนจำกำลังจะเปลี่ยนไปอย่างสิ้นเชิง เมื่อ บริษัท ไปรษณีย์ไทย จำกัด และ กรมราชทัณฑ์ ร่วมกันลงนามบันทึกข้อตกลงความร่วมมือ (MOU) ครั้งประวัติศาสตร์ เพื่อพัฒนาระบบ “ตู้ไปรษณีย์อิเล็กทรอนิกส์สำหรับกรมราชทัณฑ์” หรือ "DOC Prompt Post" ภายใต้แพลตฟอร์ม Prompt Post หวังลดช่องว่างระหว่างผู้ต้องขังและครอบครัวผ่านนวัตกรรมดิจิทัลที่ทันสมัยที่สุด

ยกระดับความเร็วและมาตรฐานความปลอดภัยเทียบเท่าระบบธนาคาร

ดร.ดนันท์ สุภัทรพันธุ์ ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร และกรรมการผู้จัดการใหญ่ บริษัท ไปรษณีย์ไทย จำกัด เปิดเผยว่า การพัฒนา DOC Prompt Post คือการนำโครงสร้างพื้นฐานด้านการสื่อสารของไปรษณีย์ไทยมาปรับใช้กับภารกิจของกรมราชทัณฑ์ เพื่อให้การส่งจดหมายมีความรวดเร็วและตรวจสอบได้ทุกขั้นตอน

ความโดดเด่นของระบบนี้คือ “การยืนยันตัวตน” (Identity Verification) ที่เข้มงวด แตกต่างจากการส่งจดหมายกระดาษแบบเดิมที่ระบุตัวตนผู้ส่งได้ยาก แต่ในระบบ DOC Prompt Post ญาติที่จะส่งจดหมายต้องลงทะเบียนและยืนยันตัวตนในระบบ ซึ่งมีความปลอดภัยสูงเทียบเท่ากับมาตรฐานบัญชีธนาคาร (Bank Account) ทำให้เจ้าหน้าที่ทราบทันทีว่าใครเป็นผู้ส่ง

ในด้านกระบวนการทำงาน จดหมายจะถูกส่งผ่านระบบ Internet จากฝั่งญาติเข้าสู่ระบบจัดการกลางของไปรษณีย์ไทย จากนั้นจะถูกส่งต่อไปยังระบบ Intranet ภายในของกรมราชทัณฑ์ ซึ่งจะไม่มีการเชื่อมต่อกับอินเทอร์เน็ตภายนอกโดยตรง เพื่อรักษาความปลอดภัยสูงสุดตามระเบียบของเรือนจำ จดหมายที่ส่งผ่านระบบนี้จะถึงมือผู้รับภายใน 1-2 วัน จากเดิมที่ต้องใช้เวลานานถึง 4-7 วัน

"Document Less, Live More" ลดภาระงานเอกสาร มุ่งใช้ AI คัดกรองในอนาคต

โครงการนี้ดำเนินงานภายใต้แนวคิด “Document Less, Live More” ซึ่งมุ่งเน้นการลดการใช้กระดาษและภาระงานด้านธุรการของเจ้าหน้าที่ ปัจจุบันเจ้าหน้าที่ต้องทำหน้าที่อ่านและตรวจสอบเนื้อหาในจดหมายกระดาษทุกฉบับ แต่ด้วยระบบดิจิทัลนี้ ในอนาคตจะมีการนำเทคโนโลยี AI มาช่วยในการสกรีน (Screen) ข้อความและภาพถ่าย ตามเกณฑ์ที่กรมราชทัณฑ์กำหนด ซึ่งจะช่วยเพิ่มประสิทธิภาพในการเฝ้าระวังความมั่นคงและความปลอดภัยได้ดียิ่งขึ้น

ดร.ดนันท์ อธิบายเพิ่มเติมว่า แม้ในระยะแรกผู้ต้องขังจะยังคงรับจดหมายในรูปแบบกระดาษที่ถูกปริ้นออกมาจากระบบอิเล็กทรอนิกส์ (Physical Printout) เพื่อให้เป็นไปตามระเบียบการควบคุมเครื่องมือสื่อสาร แต่ในอนาคตหากกรมราชทัณฑ์มีการปรับเปลี่ยนนโยบายการเข้าถึงอุปกรณ์ดิจิทัล (Digital Device) ระบบนี้ก็รองรับการส่งข้อมูลในรูปแบบข้อความ (Text) ภาพถ่าย และวิดีโอได้ทันที

คืนคนดีสู่สังคมด้วย "กำลังใจ" ผ่านครอบครัว

ทางด้าน พันตำรวจโท ประวุธ วงศ์สีนิล อธิบดีกรมราชทัณฑ์ ได้กล่าวถึงความสำคัญของโครงการนี้ในแง่ของมนุษยธรรมและการพัฒนาพฤตินิสัยว่า การติดต่อสื่อสารกับโลกภายนอก โดยเฉพาะกับครอบครัว เป็นสิ่งสำคัญที่สุดในการหล่อเลี้ยงจิตใจและสร้างความหวังให้แก่ผู้ต้องขัง

“การได้ติดต่อกับญาติ พี่น้อง หรือเพื่อน คือกำลังใจสำคัญที่ทำให้เขารู้สึกว่าชีวิตยังมีโอกาส และมีแรงผลักดันที่จะปรับตัวเพื่อกลับคืนสู่สังคมได้อย่างปกติสุข โดยไม่กลับมาทำผิดซ้ำอีก นอกจากนี้ ระบบใหม่ยังช่วยให้การบริหารจัดการภายในเรือนจำมีความโปร่งใส ตรวจสอบย้อนหลังได้ 100% ซึ่งสอดคล้องกับนโยบายรัฐบาลดิจิทัล"  อธิบดีกรมราชทัณฑ์  กล่าวเพิ่มเติม

สถิติความสำเร็จและแผนการขยายผลทั่วประเทศ

จากผลการทดสอบระบบนำร่อง (Pilot Project) ในเรือนจำ 5 แห่ง (รวมถึงเรือนจำจังหวัดนนทบุรี) ในช่วง 3-4 เดือนที่ผ่านมา (ตั้งแต่เดือนพฤศจิกายน) พบว่าได้รับความสนใจอย่างล้นหลาม มีการรับ-ส่งจดหมายผ่านระบบ DOC Prompt Post มากกว่า 25,000 ฉบับ

ปัจจุบันประเทศไทยมีเรือนจำและทัณฑสถานทั้งหมด 143 แห่งทั่วประเทศ ซึ่งตามแผนงานความร่วมมือ 3 ปีนี้ ไปรษณีย์ไทยและกรมราชทัณฑ์ตั้งเป้าที่จะขยายการให้บริการให้ครอบคลุมทุกแห่งภายในปี 2569 นี้ เพื่อให้ผู้ต้องขังและญาติทั่วประเทศได้รับประโยชน์สูงสุด

ต่อยอดสู่ "e-Commerce" สร้างรายได้และช่องทางซื้อของฝาก

ความร่วมมือในครั้งนี้ไม่ได้หยุดอยู่เพียงแค่การส่งจดหมายเท่านั้น แต่ยังมีแผนที่จะพัฒนาไปสู่ระบบ e-Commerce ในอนาคต โดยจะใช้แพลตฟอร์มของไปรษณีย์ไทยเป็นช่องทางในการจำหน่าย “ผลิตภัณฑ์ฝีมือราชทัณฑ์” หรือของดีจากท้องถิ่นภายในเรือนจำสู่ประชาชนทั่วไป เพื่อสร้างรายได้และทักษะอาชีพให้กับผู้ต้องขัง

นอกจากนี้ ยังมีการหารือถึงความเป็นไปได้ในการพัฒนาระบบ “ซื้อของฝากออนไลน์” โดยให้ญาติสามารถสั่งซื้อสินค้าอุปโภคบริโภคหรืออาหารพิเศษผ่านแอปพลิเคชัน เพื่อส่งให้ผู้ต้องขังภายในเรือนจำได้อย่างสะดวกและปลอดภัย แทนที่ระบบเดิมที่ญาติอาจต้องเดินทางมาด้วยตนเองหรือฝากเงินเข้าบัญชี ซึ่งระบบใหม่นี้จะช่วยควบคุมเรื่องความปลอดภัยของสินค้าและตรวจสอบที่มาที่ไปได้อย่างแม่นยำ

รูปแบบการให้บริการโดยคร่าวๆ และค่าใช้จ่าย DOC Prompt Post  ในเรือนจำ

ฝั่งญาติ (ภายนอก) พิมพ์ข้อความผ่านสมาร์ทโฟนหรือแอปพลิเคชัน ชำระค่าบริการผ่านระบบอิเล็กทรอนิกส์ แล้วกดส่งได้ทันที

ฝั่งผู้ต้องขัง (ภายใน) ปัจจุบันจะได้รับเป็นจดหมายที่ปริ้นเป็นกระดาษ และหากต้องการส่งออก ก็จะใช้วิธีการเขียนลงกระดาษเพื่อให้เจ้าหน้าที่สแกนเข้าสู่ระบบอิเล็กทรอนิกส์ส่งถึงญาติ

ค่าบริการ ในช่วงทดสอบปัจจุบันยังไม่มีการคิดค่าใช้จ่าย (ฟรี) แต่ในอนาคตเมื่อระบบเสร็จสมบูรณ์จะมีการกำหนดค่าธรรมเนียมที่เหมาะสม ซึ่งอยู่ในระหว่างการหารือร่วมกันระหว่างสองหน่วยงาน

การร่วมมือระหว่างไปรษณีย์ไทยและกรมราชทัณฑ์ในครั้งนี้ ถือเป็นก้าวสำคัญของการนำเทคโนโลยีมาขับเคลื่อนสังคม (Social Impact) ที่ไม่เพียงแต่ช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการทำงานของภาครัฐ แต่ยังเป็นการมอบโอกาสและ "คุณภาพชีวิต" ที่ดีขึ้นให้แก่ผู้ที่อยู่เบื้องหลังกำแพง ให้ยังคงเชื่อมต่อกับโลกภายนอกและครอบครัวได้อย่างมั่นคง

สอบถามข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับระบบ DOC Prompt Post ได้ที่: โทร. 0 2114 3742 หรือ Line: @promptpost